Eerste Nederlandse rechtszaak voorbereid met AI

Vorige week won Ronald Zwiers een zaak. Op zich niets bijzonders—hij is al jaren advocaat. Wat anders was dit keer: Andri hielp bij de voorbereiding.

Dit was geen demo of proof of concept. Het was een echt geschil, echte wederpartij, echte belangen voor de cliënt. En we leerden meer van deze ene zaak dan van maanden bouwen in isolatie.

Hoe AI werd ingezet bij een contractgeschil

De zaak (ECLI:NL:RBNHO:2024:2766) betrof een contractgeschil met een redelijk complex feitencomplex—jaren aan correspondentie, meerdere partijen, en een rechtsvraag die niet eenduidig was. Het soort zaak waar je normaal een volle dag kwijt bent om alleen al het dossier te doorgronden.

Ronald gebruikte Andri om:

Het feitencomplex in kaart te brengen over duizenden pagina's documenten, de belangrijkste communicatie en data op een tijdlijn te zetten
De relevante jurisprudentie te vinden over de specifieke rechtsvraag—geen algemene jurisprudentie, maar uitspraken met vergelijkbare feitencomplexen van Nederlandse rechtbanken
Eerste argumenten op te stellen die hij vervolgens verfijnde op basis van zijn ervaring en oordeel

De tijdsbesparing was substantieel. Wat normaal het grootste deel van een week zou kosten, werd twee dagen geconcentreerd werk. Maar belangrijker nog: de kwaliteit was er. De argumenten waren goed onderbouwd, de citaties waren accuraat, en de strategie hield stand in de rechtszaal.

Wat advocaten kunnen leren van AI-voorbereiding

Juridische AI bouwen in een vacuüm leert je één ding: wat goed klinkt in theorie. Het bouwen naast daadwerkelijk juridisch werk leert je iets heel anders.

Advocaten willen geen "AI-gegenereerde" argumenten. Ze willen een eerste concept dat goed genoeg is om te verfijnen. Het verschil is belangrijk. AI die probeert juridisch oordeel te vervangen wordt genegeerd. AI die de saaie delen afhandelt zodat de advocaat zich kan richten op strategie wordt gebruikt.

Citeernauwkeurigheid is niet-onderhandelbaar. We wisten dit al, maar het zien in een echte processtuk versterkte het. Eén verkeerde citatie, één verouderd precedent, en je geloofwaardigheid is weg. Onze meerlagige verificatie bestaat precies hierom.

Context is alles. Dezelfde rechtsvraag heeft verschillende antwoorden afhankelijk van de specifieke feiten, de jurisdictie, de rechtbank, zelfs de rechter. De waarde van Andri zit niet alleen in recht vinden—maar in het verbinden van dat recht met de specifieke zaak.

Een andere manier van werken voor de advocatuur

Voor zover bekend is dit een van de eerste publiek verifieerbare rechtszaken in Europa waarbij AI aantoonbaar is ingezet bij de voorbereiding, en gewonnen. Terwijl het meeste nieuws over AI in de rechtszaal gaat over gehallucineerde citaties en sancties tegen advocaten, laat deze zaak het tegenovergestelde zien: zorgvuldig ingezette AI die de kwaliteit van het werk verhoogt.

Dit gaat verder dan sneller onderzoek doen. Wat we zagen bij deze zaak is het begin van een fundamenteel andere manier van werken.

De traditionele werkwijze van een advocaat is lineair: dossier lezen, jurisprudentie zoeken, argumenten opbouwen, concepten schrijven. Elke stap kost uren. Het meeste daarvan is geen juridisch denkwerk, het is voorbereiding. Een advocaat met twintig jaar ervaring besteedt nog steeds het grootste deel van zijn tijd aan het doorploegen van stukken voordat het echte werk begint.

AI verandert die verhouding. Niet door het juridisch oordeel over te nemen, maar door de voorbereiding samen te drukken. Ronald had bij deze zaak na twee dagen een sterker dossier dan hij in een week handmatig had opgebouwd. Niet omdat AI beter kan denken dan een advocaat. Maar omdat het sneller kan lezen, doorzoeken en structureren.

Het resultaat is dat de advocaat meer tijd overhoudt voor waar het echt om draait: de strategie bepalen, de nuances afwegen, het verhaal van de client vertellen. Dat is de kern van het vak, en dat is precies het deel dat te vaak in de knel komt door tijdsdruk.

Dit was de eerste zaak. Niet de laatste. We bouwen Andri om die nieuwe manier van werken mogelijk te maken. Als je benieuwd bent wat dat voor jouw praktijk kan betekenen, probeer het.

Lees hoe andere kantoren met Andri werken: Blokziel bespaart 8 uur per week en LawBeam brengt 100 uur terug tot 10 minuten. Meer over de technologie achter Andri: waarom agentisch redeneren de enige weg is.